Dental Bilgisayarlı Tomografiler

1970’li yıllardan itibaren gittikçe artan bir sıklıkla kullanılmaya başlanan bilgisayarlı tomografi cihazları; vücudun tüm bölgelerini tarayarak çok ince kesit görüntüleri alabilme yeteneği ve üç boyutlu (3D) görüntüler sunabilmesi nedeniyle, doğru tanı ve tedavi planlamasına ulaşma amacına büyük bir katkı sağlamıştır. Bu özelliği sayesinde, diş hekimliği görüntülemeleri de yeni bir perspektif kazanmış; ağız, diş, çene ve yüz bölgesinde uygulanan tedavilerin daha güvenle yapılmasına olanak tanımıştır.

Ağız, diş, çene ve yüz bölgesinin, her ne kadar genel vücut sağlığının bir parçasını teşkil etmekteyse de, özellikli uygulamaları olması nedeniyle ayrı bir disiplin altında faaliyet göstermesi, bu bölgeye özgü bilgisayarlı tomografilerin üretilmesine neden olmuştur. Bu cihazlar dental volümetrik tomografi (DVT), dental bilgisayarlı tomografi, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (CBCT, KIBT) olarak anılmaktadır.

Tıpta kullanılan bilgisayarlı tomografiler ile karşılaştırıldığında, dental bilgisayarlı tomografiler çok daha az, yaklaşık yüzde bir oranında, radyasyon dozuyla görüntüleme yapabilmektedir. Bu özelliği ile dental bilgisayarlı tomografiler insan sağlığı için daha güvenlidir. Bunun yanında, dental bilgisayarlı tomografiler sadece çene ve yüz bölgesi için tasarlanmış cihazlardır. Bu cihazlarda gerek bilgisayar donanım ve yazılımları, gerekse görüntüleme ayarları sadece bu bölgeye özeldir ve diş hekimliği uygulamalarına daha fazla katkı sağlamaktadır. Yine dental bilgisayarlı tomografiler daha hızlı görüntüleme yapabilmekte olup, hastalar için nispeten daha konforlu tekniklerdir.

Dental Bilgisayarlı Tomografilerin kullanım alanları

İmplant uygulamaları

  • İmplant uygulamaları öncesinde planlama
  • Sert doku boyutlarının ve kalitesinin değerlendirilmesi
  • İmplant bölgesine komşu anatomik oluşumların konumu ve mesafesi
  • İmplant boyutlarının tespiti
  • Komplike vakalarda daha fazla güvenlik ve daha az cerrahi işlem süresi
  • Yapılan implantların cerrahi sonrası değerlendirilmesi
  • Hastaların güveninin artması

Ortodontik tedaviler

  • Gömük dişlerin yön ve pozisyonlarının değerlendirilmesi
  • Alt çene ekleminin kemik yapısının üç boyutlu incelenmesi
  • Gerçek boyutlarda büyüme ve gelişmenin değerlendirilmesi
  • Destek implantların planlanması
  • İskeletsel asimetrilerin ortaya konması

Gömük dişler

  • Gömük diş ve köklerin komşu anatomik bölgelerle ilişkisinin saptanması
  • Tedavi risklerinin ortaya konması

Patolojik oluşumlar

  • Sert doku anomalilerinin saptanması
  • Patolojik oluşumların boyutları, konumu, uzantıları ile komşu anatomik yapılarla olan ilişkisi ve bunlara etkisinin değerlendirilmesi
  • Cerrahi öncesi ve sonrası güvenli bir takip olanağı

Diğer cerrahi uygulamalar

  • Dişlerin üç boyutlu konum tespiti ve kemik içindeki yerleşiminin saptanması
  • Çene yüz ameliyatlarının cerrahi öncesi planlaması
  • Üst çene kemiğindeki ve yüz kemiklerindeki kırıkların saptanması
  • Cerrahi öncesinde ve sırasında çene ve yüz sisteminin üç boyutlu modellerinin elde edilebilmesi
  • İskeletsel değişikliklerin ve iyileşme sürecinin takibi

Endodontik uygulamalar (Kanal tedavileri)

  • Pulpa odası ve kök kanalında geleneksel radyografilerle saptanamayan oluşumların tespiti
  • Kök ucu ve çevresinin tetkiki
  • İç ve dış kök rezorbsiyonlarının (erimelerinin) değerlendirilmesi
  • Geleneksel radyografilerle saptanamayan kök çatlak ve kırıklarının ortaya konması
  • Endodontik cerrahi planlaması
  • Endodontik tedavilerin sonuçlarının takibi

Alt çene eklemi

  • Eklemi oluşturan yapıların gerçek boyutlarında ve görüntüleri birbirleriyle çakışmadan, net olarak incelenebilmesi
  • Geleneksel radyografilerle saptanamayan travma etkilerinin ve kırıkların saptanması
  • Eklem yüzeylerinde ortaya çıkan düzensizliklerin değerlendirilmesi

Periodontal  uygulamalar (Dişeti tedavileri)

  • Her dişin çevresindeki kemik yapının ve harabiyetinin ayrı ayrı değerlendirilebilmesi
  • Kök birleşim (furkasyon) alanlarının tetkiki
  • Diş çevresindeki kemik kayıplarının takibi

Sinüs ve hava yolları

  • Anatomik sınırların tespiti
  • Enfeksiyon derecesinin saptanması
  • Polip gibi oluşumların ortaya konması
  • Hava yolu boşluğunun hacminin hesaplanması
  • Hava yolu daralmalarının değerlendirilmesi

Bu yazı; Okan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi öğretim üyeleri tarafından, yalnızca benzer sorunu olan hastaları bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Sorununuzun saptanması ve tedavisi için diş hekiminize başvurunuz.